Чи мэдэх үү

Чи мэдэх үү
Өдий болтол би чамайг үг холбон дүрслээгүйг
Өнгийн харандаагаар ч цаасан дээр зураас холбон буулгаагүйг
Үнэндээ чи дэндүү сайхан болхоор
Үгээр хэлж үзгээр дүрслэшгүй үзэсгэлэлтэй болхоор
Чамайг би дүрслээгүй юм
Чадахгүй боловуу гээд зориг ч хүрээгүй юм

Хоёр мянга

Яг энэ өдрийг би хоёр мянган өдөр хүлээсэн
Ялдам инээмсэглэл ,уянгалаг хоолойг чин төсөөлөлөн
Ядаж хаана байгааг чин мэдэх гэж хоёр мянган өдрийг
Ямар ч охинд зүрхээ өгөлгүй ганцаар орондоо хөрвөөн өнгөрөөсөн

Өнгөт шилнийх нь цаанаас нүд нь бүдэг харагдсан
Өөртөө итгэлтэй булчинлаг залуу таалагддаг гэж
Өөдөөс минь хариулахдаа чи инээж байсан ч
Өөрийн эрхгүй тийм л болохыг мөрөөдөн хоёр мянган өдрийг өнгөрөөсөн

Олон ангитын эсрэг дүрийн хүүхнийг бүгд л үзэн ядаж
Олиггүй амьтан гэж муулдаг болдог бол чи эсрэгээр
Оронд өөрийгөө тавин ойлгохыг хичээдэг байсныг
Одоо болтол кино үзэх бүртээ огтхон ч марталгүй санаж байна

Xөөрхөн дүү минь чамтай амьдаа болхоор
Хөсөр хаяад таг мартая гэсэн ч би чадаагүй
Хөөе ... гэж дуудах бүртээ чамайг санан дурсамж сэдрэн
Хөшөө шиг чамруу л харсаар хоёр мянган өдрийг өнгөрөөсөн

Өнгөрснөө мартан урагш тэмүүлэн
Өөр хэн нэгнийг хайн ол гэж найз минь зөвлөдөг ч
Өөр хэний ч биш чиний л төлөө гэвэл
Өвдөлтийг ч би тоохгүй өөр хоёр мянган өдөр ч надад бол юу ч биш . 2008.12.20 00:30

Жаал хүү зураг зурна

Жаал хүү зураг зурна
Жаргалаар дүүрэн инээмсэглэл зурна
Жаал хүү зураг зурна
Жаахан гараараа хорвоог буулгана

Тэнгэрт мандах наранг
Инээж буйгаар зурна
Тэртээг ширтэх аавыгаа
Инээмсэглэн байгаагаар зурна

Өрлөг саран ээжийгээ
Мишээж буйгаар зурна
Өөрийн бяцхан дүүгээ
Маасайж байгаагаар зурна

Зөрж өнгөрөх ахын нүүрэнд ч
Зөөлөн инээмсэглэлийг харамгүй зурна
Зөвхөн инээмсэглэлийг л зурна
Зөвхөн аз жаргалыг л урлана

Жаал хүү зураг зурна 2008.12.19 23:20

Эр хүн эр хүндээ хайртай

Эр хүн эр хүндээ хайртай гэж
Эр эмийн дундах эрмаа тодорхойлоогүй
Эр хүн эр хүндээ хайртай гэж
Эр хүмүүсийг харсан эмэгтэй хүн ч тунхаглаагүй

Эр хүн эр хүндээ хайртай гэж
Эх орноо хамгаалсан халуун дайны бүлээн нурман дээр
Эрэмгий зоригт андын сүүлчийн үгийг сонсоод
Элгэндээ наан чанга тэврэн тайтгаруулсан эр хүн анх хэлсэн юмаа

Эр хүн эр хүндээ хайртай гэж
Элэг нэгтнээ харийнханд худалдсан зусар бялдууч ноён биш
Энэ Монгол орныхоо тал шиг сэтгэлтэй түвшин буурайнууд минь
Эцгийн ёсоор залуустаа хандан сургаал болгон айлдсан юмаа

Эр хүн эр хүндээ хайртай
Энийг сонсоод бүсгүйчүүл минь бүү гомдоорой
Эрчүүл бидэн чин Монголын үзэсгэлэн гоо нартаа
Ээдээ үгүй мөн хайртайг бүү мартаарай

Гагцхүү ,Хайр гэдэг агуу юм
Харан өнцөгөөсөө юм

Enkhbayar 19:10 2008.12.19

Учрал

Саяхны нэгэн тэргэл сартай шөнө
Саруул ухаант багштай учирч
Орчлон хорвоогийн олон мянган учралаас
Онцолж мартахааргүй яриа өрнүүлвээ

Би өөрөө бурхны шашинтан
Бидний замыг заагч лам багшийг шүтэгч
Битүүхэндээ ер эргэлзэлгүй
Бичсэн тарнийг мянга давтагч гэж би ёслов

Өөдөөс минь харин Богд Зонхов
Өөриймсөг дулаан харцаар мишээгээд
Өд гартаан бариад хоосон дэвж
Өөрийгөө шувуу гэж эндүүрнэм чи гээд яриагаа эхэлвээ .

Уран төгөлдөр бишрэлт яриа нь
Усан тэнэг шиг мухраар сүсэглэлтгүй
Ул суурьтай авцалдаатай ойлгох
Уялдаа холбоогоор гайхалтай байлаа

Багш ,бясалгал , номлол, журам
Бас дээр нь завшаан боломж
Үхэл , хойд нас ,хүний шинж
Үйлийн үр ,буяны зам ,гэгээрэл

Гэх мэтийг тэр надад хүүрнэв
Гэдэсний орилохыг умартан би чагнав
Гартаа атгасан өдөө би хөсөр хаяв
Галуу шиг гуаглаж , хэрээ шиг бархирхыг зогсоовоо.
Энхбаяр

Самуурал

Амьдрал бол кино гэж аясын салхи сэнгэнэсэн
Алдаа дутагдал баяр баяслыг агуулсан драм гэж шивнэсэн
Зарим нэг зандалчанд бол триллер гэж нэмж дүнгэсэн
Завхай нэгнийх нь нүдээр бол эротик гэж айлгүйтсэн

Ай тийм биш андуурч байна
Анги ангиасаа төрөл нь өөрчлөгддөг
Ар араасаа цуварсан олон ангит юм гэж
Алсаас хадны цуурай сонстосон

Амьдрал бол тоглоом гэж бас нэг нь орилсон
Асар хурдан хөдөлгөөн гэж бархирсан
Ахиад олдохгүй боломж ч гэж сануулсан
Амьдралыг амтал залуу минь ч гэж захьсан

Энд тэндээс олон юм сонсогдоно
Элийрч балайрсан юм болов уу
Эцэс төгсгөлгүй бүх зүйлийг өнгөцөөр
Энэ ийм гэж ядмагхан тодорхойлох гэснээс болов уу . Болий доо

Киана

Уруул дээр үнсэн чи өвөрт шургалан орж ирэхэд
Удаан гэгч нь гулган миний гар нуруугаар чинь ороосон
Утасны дугаарaa бичин ширээн дээр чи үлдээсэн ч
Унтаад сэрэхдээ би мартаж орхижээ ,xардаг байж . Damn it !
Энхбаяр .гэртээ

Must read books

White Noise by Don Delillo
Ulysses by James Joyce
The Young Man’s Guide by William Alcott
The Art of Warfare by Sun Tzu
The Politics by Aristotle

Аргамжаа

Морин туурайгаар дэлхийг бөмбөрдсөн
Монгол хүний тал шиг сэтгэлд
Молор эрдэнийн ажнай хүлэг нь
Мөнхөд үргэлж аргамжаатай байдгийм

Тийрэлтэт онгоцны жолоо барьж
Тив алгасан тэнгэрээр дүүлэхдээ ах минь
Хүссэн газар саадгүй хүргэгч
Хүлэг минь гэж сэтгэдгийм

Монгол хүн сэтгэлдээ
Морио үргэлж архалсан байдгийм

Хүрэн машиндаа хөнгөхөөн суугаад
Хүнгэнүүлэн давхихдаа ч аав минь
Хүүхэд насны анд нь явсан
Хүрэн морьтойгоо зүйрлэн боддогийм

Монгол хүний зүрхнээс
Морь нь үргэлж уяатай байдгийм

Зүрхнийхээ тольтод аргамжсан энэ морийг
Зүг зүгээс үлээх даяарчлалын салхи ч
Зүсэн бүрийн техникжилт , хотжилт ч
Зүгээр л нэг алдруулж орхино гэж ГОНЖИЙН ЖОО

Uruunduu . 22:46 Tokyo Enkhbayar

Гөлөг

Би нэг гөлөг тэжээв

Бодлын харалган мухарт бороо шивэрч
Босон суувч тэнгэр бараанаар дүнхийсэн
Тэр нэгэн үе надтай танимхайран мэндлэхэд
Тэндээс үсрэн соотолзож сатааруулаасай гэсэндээ

Би сэтгэлийнхээ гүнд нэгэн хөөрхөн гөлөг тэжээв

Дурлалцсан хосуудын шивнэн эрхлэлдэхийг
Дуугүй дүмбийсэн өөртэйгээ цуг ажаад
Ганцаардлын жихүүн салхинд цонхоо нээж орхиход
Гаслан чи хүйтэн байна гэж сануулаарай гэсэндээ

Би сэтгэлийнхээ гүнд нэгэн эгдүүтэй гөлөг тэжээв
Бяцхан гэмгүй амьтан учир Өөдөс гэж нэрлэвээ
Өрөөндөө, С.Энхбаяр17:39

Итгэл

Цөхрөлийн хар далайд завь ганхан дайвалзана
Цөөн хором ч өгөлгүй давалгаа түүнийг алгадна
Гурамсан том үүлс хааяадаа нэг хуралдаж
Гутрал гунигийг юүлэх мэт хорлонтойёо асгана

2008.11.01 00:26 minTokyo, Japan, Uruunduu ,Enkhbayar

Олоомхуни

1-р бүлэг .1-р хэсэг Эхлэл

Цагаахан цасан зөөлөн зөөлнөөр удаан гэгч нь будран унах нь хос цагаан хун баяртайя эргэлдэн бүжих шиг гайхалтай харагдаж байлаа. Цас ,цас хэмээн багачууд Олоомхуни хотын гудамжаар баярт мэдээг нэгнээсээ түрүүлж дуулгах гэж орилолдон , айл айлын хаалгыг тогшин гар дахь цасаа гайхуулан тэнгэрлүү заан дэвхцэх ажээ . Хотоор нэг Цас цас гэх хүүхдийн дуу хадаж ,түүн дээр хүүхэд адил баярлан инээлдэх томчуулын дуу уухайн түрлэг шиг нэмэгдэн нэмэгдсээр нэг мэдэхэд Олоомхуни хотынхон бүгд гадаанаа гаран баярлан дэвхцэж байлаа. Юутай гайхалтай , юутай гайхамшигтай гэж өвгөд хөгшид нулимс дуслуулан эмзэг сарнайн дэлбээг илэх адил цасанд хүрч ядан чичрэн зогсох ба зарим нэг нь амтат мөхөөлдөснөөс ч илүүү амтархан идэх ажээ . Нохой ,муур морь мал хүртэл ер бусын энэ зүйлийг барих гэж оролдон хөөзөлдөн байлаа .
Бүх зүйлс хоёр зууны тэртээгээс эхэлсэн бөгөөд чухам тэр үед хүртэл Олоомхуни хот хэзээ байгуулагдсан ,хэн байгуулсан , оршин суугчид нь хаанаас ирсэн бэ гэдгийг хэн ч мэддэггүй , мэдэхийг хүсдэг ч үгүй байжээ .Гагцхүү ер бусын хэн ч үл тааж мэдэх явдлууд ар араасаа цувран үргэлжилдэг байлаа . Хэн нэг нь үүнийг далдын хүч , чөтгөртэй холбон тайлбарлахыг оролдовч хэн ч түүний үгийг сонсдоггүй зүгээр л хотоосоо хөөж орхидог бөгөөд төд удалгүй өнөөх нь нөгөө ертөнцрүү морилчихдог болхоор олон хачирхалтай явдлыг тайлбарлах хүн ч цөөрчээ . Чухам яг тэр л үед хоёр зуун жилийн өмнө ийм нэгэн явдал болжээ. Олоомхуни хотын хүндэт иргэдийн зөвлөлөөс Эгүдэ гэгчийг шинээр хотын захирагчаар томилхоор болсныг дуулгаваа . Долоон жилийн өмнө түүнийг Олоомхуни хотын иргэн болгон өмнөх зөвлөл хүлээн авсан ч түүнд ам муутай хүн олон байлаа . Хялбар сайхан сонирхолтой гэж хэн нэгний амнаас дуулаад л нааш нь ирсэн хэрэггүй амьтан гэх нэгэн , нүүр хийх газаргуй муу хэрэг хийгээд наашаа ирсэн гээд ойртохгүй амьтад ч . Түүнд үнэндээ юу ч байсангүй өгөрч муудсан нэг цүнх бариад хотын гудамжаар орж ирсэн ч үнэндээ тэр цүнхэнд нь аавынх нь зураг ээжийнх нь алчуурнаас өөр юу ч байсангүй ээ.Эхэндээ хотын захад усан үзмийн талбайд манаач байсан ч шударга , ажилсагаараа гайхагдан даамал болон дэвшжээ. Дараа нь тэр гэв гэнэтхэн л хотын хүндэт иргэн болж орхисон байлаа . Хотынхон илбэдүүлсэн мэт л түүнийг шагшин магтаж , хүндэтгэн биширдэг болжээ .
Олоомхуни хотынхон нийтээрээ зөвлөлийн байрны өмнө шинэхэн захирагчаа харахаар тэсэн ядан цуглажээ. Баярын марш сүр жавхлантиагаар эхлэн хотын шинэ гишүүд нэрээ бичсэн том цаасаа өргөөд хамгийн түрүүнд гараа даллан алхан орж ирэв . Дараа нь шинэхэн хотын дарга орж ирэхэд цугласан олон алга ташин угтаваа.

Багын сургааль

Үг дааж сур гэж аав минь сургадагсан
Өөрийг нь орлож үлдэх ганц хүү нь
Өндөр дуугаар хэлсэн ганц үгийг нь
Өөрийн болгож ойлголоо гэхээс урьд
Өт хорхой шиг шарвалзан уурласанд аав минь ямар гутраа бол

Энхэд цуг биш шүү гэж эгч нар минь сануулдагсан
Ээжийн өврөөс холдож үзээгүй дүү нь
Эрхлэн зулгуйдан элдвээр аашлахад
Энэ хорвоод бүгдийг дайрах шуурга салхилахад
Эвий дээ хийсч орхих вий гэж ямар их санаа зовоо бол доо

Хэрсүү бай гэж ээж минь захидагсан
Хэн нэгэн этгээдийн үгэнд автан
Хэцүү нэгэн замаар будаа тээчих вий гэж
Хөөрхий ээж мин хааяадаа бодоо байлгүй
Хүүгээ бага алдаасай гэж санахдаа л тэр бизээ

Yapon ,Tokyo ,2008.10.25 18.35 min Өрөөндөө , С.Энхбаяр